[YelkencilerLokali] "ÝZMÝR KAYIKLARI" MAVÝ KÖRFEZE GERÝ DÖNDÜ

From: Burtay MUTLU <aqualifeofturkey_at_....>
Date: Mon 09 May 2005 - 13:57:13 EEST

HABERÝN AYRINTISI - ( ÝZMÝR BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ WEB SÝTESÝNDEN ) http://www.izmir.bel.tr/Details.asp?textID=423

“ÝZMÝR KAYIKLARI” MAVÝ KÖRFEZE GERÝ DÖNDÜ   Eski Ýzmir fotoðraflarýnda, Pasaport Ýskelesi önünde salýnýrken gördüðümüz Ýzmir Kayýklarý Körfez’e geri döndü. 360 Derece Araþtýrma Grubu’nun projesi ve Ýzmir Büyükþehir Belediyesi’nin giriþimleriyle inþa edilen üç kayýk, Konak Vapur Ýskelesi’nin yanýnda düzenlenen törenle denize indirildi. Bir zamanlar limana yük taþýnan, gezi ve sportif amaçla da kullanýlan kayýklar, yeniden Ýzmir kent kimliðinin bir parçasý olacak.  

Ýzmir Kayýklarý’ný yeniden kent yaþamýnýn bir parçasý haline getirecek projenin gerçekleþtirilmesi nedeniyle düzenlenen törene, Ýzmir Valisi Yusuf Ziya Göksu, Ýzmir Büyükþehir Belediye Baþkaný Aziz Kocaoðlu, Ege Ordu ve Garnizon Komutaný Orgeneral Iþýk Koþaner, Geney Deniz saha Komutaný Koramiral Lütfü Sancar, Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emin Alýcý, ilçe belediye baþkanlarý, sivil toplum örgütlerinin yöneticileri, meclis üyeleri ve vatandaþlar katýldý.  

ÝZMÝRLÝLER DENÝZLE KAYNAÞACAK   Büyükþehir Belediye Baþkaný Aziz Kocaoðlu, törende yaptýðý konuþmada, kirlenen Ýzmir Körfezi’nin temizlenmesi ve Ýzmirlilerin yeniden denizle barýþmalarýnýn saðlanmasýna yönelik gerçekleþtirdiði çalýþma ve projeler nedeniyle Merhum Büyükþehir Belediye Baþkaný Ahmet Piriþtina’ya teþekkür etti. Kocaoðlu, 1800’lü yýllardan 1900’lü yýllara uzanan süreçte Ýzmir Körfezi’nde yük ve yolcu taþýmacýlýðý yapýlan Ýzmir Kayýklarý’nýn yeniden kent kimliðinin bir parçasý yapacak projenin, kentlinin körfezle buluþmasýna da önemli katkýlar saðlayacaðýný söyledi. Kocaoðlu, birer kayýkla projeye destek veren 9 metropol ilçe baþkanýna da teþekkür ettiði konuþmasýnda, “Giriþimcilerimiz de bu kayýklar yaptýrarak projeye destek verirlerse, tarihte olduðu gibi körfez, Ýzmir Kayýklarý ile dolar. Kayýklar, üniversiteler ile de iþbirliði içinde spor ve eðitim amaçlý kullanýlacak. Gerçekleþtirdiðimiz ve yaþama geçireceðimiz projeler ile Ýzmirlileri tekrar denizle buluþturmak, kaynaþtýrmak istiyoruz” dedi.  

Ýzmir Valisi Yusuf Ziya Göksu da Ýzmir’in hýzla geliþen bir kent olduðuna dikkat çekti. Göksu, Ýzmir’in dünyanýn en güzel kentlerinden biri olduðuna dikkat çekerek, “Bu güzel kenti bir turizm kenti yapmalýyýz. Bunun için, tarihi deðerlerini, doðal güzelliklerini, mimari deðeri olan yapýlarýný,yemeklerini, gelenek ve göreneklerini günümüz ve insanlýk ile buluþturmalýyýz. Bu projeyi gerçekleþtiren Ýzmir Büyükþehir Belediye Baþkanýmýz Aziz Kocaoðlu’na, 360 Derece Araþtýrma Grubu’na ve destek veren ilçe belediye baþkanlarýmýza teþekkür ediyorum” diye konuþtu.  

15 KAYIKLIK FÝLO   “Kordelya’dan Pasaport’a Ýzmir Kayýklarý Projesi” ile Körfez’deki yerini alacak kayýklar, eski Ýzmir fotoðraflarýndan yararlanýlarak 360 Derece Araþtýrma Grubu tarafýndan Urla’daki atölyede aslýna uygun olarak yapýldý. Ýnce-uzun zarif yapýlý ahþap kayýklar yelken ve kürek seyri yapabilen özelliklere sahip.  

6.Mayýs.2005 Cuma günü denize indirilen 3 kayýðýn ardýndan 12 kayýk daha yapýlarak 15 kayýklýk bir filo oluþturulacak. Ýzmir Büyükþehir Belediyesi’nin 5, Konak Belediyesi’nin 2 ve 8 metropol ilçe belediyesinin birer adet yaptýracaðý kayýklarla filo tamamlanmýþ olacak.  

Diðer kayýklar da, 360 Derece Araþtýrma Grubu’nun Urla’daki atölyesinde, tüm özelliklerine sadýk kalýnarak inþa edilecek.  

Ýzmir Kayýklarý, hem körfezdeki geziler için hem de sportif amaçlar doðrultusunda kullanýlacak. Ayrýca 2005 Aðustos ayýndaki 23. Dünya Üniversitelerarasý Yaz Oyunlarý’nda gerçekleþtirilecek çeþitli etkinliklerle körfeze ayrý bir renk katacak.    

ÝZMÝR KAYIKLARININ TARÝHÇESÝ Ýzmir Kayýklarý, bu kentin göz kamaþtýrýcý ticaret geçmiþinden ve deniz kenti olmasýndan ortaya çýkmýþ bir sonuçtur. Ýzmir’e özgüdür. Ýç limanla açýkta demirleyen gemiler arasýnda yük nakli yapma gereksinimi, Ýzmir’e böyle özel bir deniz taþýtý hediye etmiþtir. Özellikle 17. yüzyýl baþlarýndan itibaren Ýzmir’in ticari kapasitesi günden güne artýnca, körfezde demirleyen gemilerle iç limanýn irtibatýný saðlayan Ýzmir Kayýklarýnýn iþlevi ve ticaret için önemi iyice belirginleþti. Çünkü, hem uzun mesafe kervanlarýyla kente ulaþan doðu mallarýnýn hem de kýsa mesafe ticaretiyle Ege Bölgesi’nden akan emtianýn depolandýðý hanlardan açýktaki gemilere mal nakletmek ancak kayýkla mümkündü. Ayný þekilde, Avrupa ve Mýsýr üzerinden gelen yükün kente nakledilmesi de, sadece kayýklarla yapýlabiliyordu. Bir seferde en çok malý taþýmaya, pamuk gibi havaleli mallarýn nakline ve yerine göre daha az miktardaki malý aktarmaya uygun, çok iþlevli kayýk tipleri oluþtu. Tek ve çift küreklileri olduðu gibi  yelkenlileri de vardý. Hem kürekli hem yelkenli olanlarý da yaygýn olarak kullanýlýyordu. Bu kayýklar Ýzmir’e özgüydü ve gerek Osmanlý kaynaklarýnda gerekse batýlý kaynaklarda bunlarýn “yerli kayýk” olduðu belirtilirdi.  

Ýç liman yani Kemeraltý bölgesi olduktan sonra kayýklarýn kullaným alaný çok daha geniþledi. Çünkü 17. yüzyýl ortasýndan, 1870’li yýllarda Ýzmir’in Pasaport ile þimdiki Konak Pier arasýnda kalan yeni limaný ve bütün kýyýyý Konak’tan Alsancak’a kadar baþtan baþa geçen Kordon yapýlana kadar Ýzmir kayýklarý açýkta demirleyen gemilerin yükünü nakleden biricik araç olma özelliðini kazandý.  

1870’li yýllardan sonra da önemleri azalmadý. Üstelik geliþti ve yeni kullaným alanlarý için yeni tipleri ortaya çýktý. Yakýn yerleþim merkezleri ile Ýzmir arasýnda mal ve yolcu naklinde de kullanýldýlar. Büyük gemilerle Ýzmir’e yolcularýn rýhtýma taþýnmasýna uygun hale getirildiði de biliniyor. Yolcu gemileriyle Kordon otelleri arasýnda ulaþýmý bu kayýklar saðlýyordu. Osmanlý Devleti, kayýklarýn Ýzmir için önemini bildiðinden, ayný baþkent Ýstanbul’daki gibi bir Kayýkçýlar Teþkilatý kurarak yük ve mesafe ücretlerini belirledi. Kayýklarýn belli bir düzen içinde çalýþmalarýný saðladý.  

Kentin o döneminde kayýklar, gezi ve spor amaçlý olarak da kullanýldýlar. Batýlý yaþam biçimiyle erken tarihlerde tanýþan Ýzmir’de, gezi ve yarýþlar yapýlýrdý. 1. Dünya savaþýna kadar bu yarýþlarýn, Ýzmirlilerin büyük ilgisini çektiði de biliniyor. Bu nedenle söz konusu yarýþlar, Ýzmir’de Cumhuriyet’ten sonra 1930 – 1960’lý yýllar arasýnda popüler olan, yelken ve kürek sporlarýnýn da baþlangýcýný oluþturdu.  

Ýzmir Kayýklarý 1950’li yýllara kadar Ýzmirlilerin yaþamýnda yer aldýlar. O günlerden kalan fotoðraflarýn tanýklýðý, belirtilen yýllarda gezi ve ulaþým amaçlý kullanýldýklarýný gösteriyor. Ancak, pek çok konuda olduðu gibi deðiþime direnmeleri mümkün olmadý. 1954’den itibaren Alsancak Limaný’nýn devreye girmesi, ulaþým sistemindeki hýzlý dönüþüm, Ýzmir Kayýklarýnýn körfezdeki sayýlarýný yavaþ yavaþ azalttý. 1960’lý yýllarýn sonundan itibaren körfezin hýzla kirlenmesi ise kentin denizle iliþkisinin kesilmesini hazýrlarken, Ýzmir Kayýklarý da körfezden yok oldu.                 

---

How much free photo storage do you get? Store your holiday snaps for FREE with Yahoo! Photos. Get Yahoo! Photos

Received on Mon May 9 17:15:37 2005