Aile İçi Demokrasi
Ailenizde ne derece demokratik bir ortam var? Herkesin fikirlerini açıkça paylaşabileceği bir platform mevcut mu? Ortama korku mu yoksa güven duygusu mu hakim? Ailenizi ilgilendiren kararları nasıl alıyorsunuz?
İşte ailede demokrasi bilincini geliştirmek için bazı öneriler:
" İyi birer dinleyici olmaya çalışın. Birbirinizi dinlemeden birbirinizi anlayamaz ve tanıyamazsınız. Dinleme becerilerinizi geliştirin.
" Ama..., hayır hiç de..., anlamıyosun..., gibi sözlerle lafa başlamayın. Bu gibi sözler karşınızdakini savunmaya iter ve birbirinize karşı öfkelenmenize yol açar. Bu şekilde asıl konuşulan konudan uzaklaşıp öfkenize odaklanırsınız.
" Benim dediğim olur tavrının olduğu yerde demokrasi bilinci yeşermez. O nedenle bizim için en iyisi ne ise onu yapalım (yani her birimizin mutluluğu bu ailenin mutlu bir yuva olması için önemlidir) tarzı bir tavır demokrasinin yaşaması için koşuldur.
" Ailenizi ilgilendiren kararları alırken bu karardan etkilenecek herkesin tartışmaya katılmasını mutlaka sağlayın. Elbette tartışmayı yönlendirip, verileri değerlendirip, paylaşımlarınızın neticesinde karar alacak olan siz yetişkinlersiniz ancak alacağınız kararlarda ailenizin tüm bireylerinin mutluluğunu gözetmelisiniz. Aile en önemli takım çalışmasıdır. Siz de iyi bir takım kaptanı olmalısınız.
" Demokraside esas olan bireylerin korkmadan düşüncelerini paylaşabilmeleridir. O nedenle biri bir düşüncesini açıklarken yüzünüzü gözünü buruşturmamaya, başka saçmalamak isteyen var mı? gibi alaycı tavırlar takınmamaya çok dikkat etmelisiniz. Şimdiden oluşturacağınız bu demokratik ortam, çocuklarınız büyüyüp sorunları da büyüdüğünde, korkmadan, utanmadan size gelebilmelerine zemin hazırlayacaktır.
" Demokrasinin önündeki en önemli engellerden biri insanın egosudur. Herkes en ilkel düzeyde kendi istediğinin olmasını ister. Çocuklarda ego baskındır, büyüdükçe sağduyuları gelişmeye başlar. Yetişkinler olarak onlara örnek teşkil etmesi gerekenler bizleriz. Madem istediğimi yapmicaktınız neden ne istediğimi soruyorsunuz? diyen çocuğunuza anlayışla yaklaşmanız gerekir. Onun düşüncelerini önemsediğinizi ve elinizden gelenin en iyisini yaptığınızı sabırla ona anlatmalı ve gerekirse konuyu tartışmaya devam etmelisiniz. Demokratik anlayış sonuçtan ziyade süreçte kendini gösterir.
" Aile tartışma ortamlarınızı geçmişten gelen yükleri boşaltacağınız bir çöplük haline getirmeyin. Birisi bir şey konuşurken tabii, biliyoruz geçen sene de sen yine Bodruma gidelim diye tutturdun sonra neler geldi başımıza ne çabuk unuttun ya da sen ne zaman tatile gidelim desen bütün hengame hep benim üstüme yığılıyo gibi geçmişe ve şikayete odaklı yorumlardan kaçının. Onun yerine tatil konusunda bazı endişelerim var. Ben biletlerle ilgilenmeyi çok stres verici buluyorum bu konuda sen yardımcı olur musun? deyin.
" Eğer hoşgörülü, sabırlı, ve empatik davranmaya hazır değilseniz demokratik bir aileyiz tanımını yapmayın. O zaman çocuklarınız demokrasi bu mu!? diye düşünebilir ve akılları karışır. Demokratik bir aile ortamı yaratmayı hedefliyoruz ancak yolumuz uzun, hep beraber birbirimizin istek ve düşüncelerine saygı göstermeyi öğreneceğiz deyin.
" Tartışmaları yönlendirmede herkesin değişerek liderlik rolü üstlenmesini sağlayın. Bu yaş grubundaki çocuklarınız sizi şaşırtacak beceriler sergileyebilirler. Üstelik onların liderliğinde yapacağınız tartışmalar size onların demokratik tartışmayı nasıl algıladıkları konusunda da bilgi verecektir ve daha sonra onunla baş başa konuşup, yapıcı eleştirilerinizden faydalanmasını sağlayabilirsiniz.
" Mutlaka konuşma ve dinleme becerilerinizi geliştirmeye çalışın. Etkin dinleme, empatik dinleme, onaylayarak dinleme, ben dili, yapıcı eleştiri gibi konularda becerilerinizi geliştirmeyi kendinize hedef edinin. Sizin yılların alışkanlıklarıyla boğuşarak edineceğiniz bu becerileri çocuğunuz sizinle iletişimi sırasında doğal olarak kazanacaktır ve yaşama sizden çok daha donanımlı başlayacaktır. Kendiyle ilişkisinde, okul yaşamında, ileride iş yaşamında, ve kendi ailesini kurduğunda bu sayede belki de sizin yaşadığınız pek çok sorunu yaşamayacaklardır. Çocuklarımıza mutlu olabilmeleri için bırakabileceğimiz asıl miras bu ve bunun gibi yaşam becerileri edinmesini sağlamaktır.
" Demokrasi günlük yaşamınızın bir parçası olduğunda ailenizde paylaşımın arttığını, kızgınlığın ve öfkenin yerini anlayışa bıraktığını, çocuklarınızın sorunları daha sakin karşıladıklarını, her konuda seçeneklerinizin fazlalaştığını, ve daha mutlu olduğunuzu fark edeceksiniz.
Psikolog Ebru Üzümcü
ebruuzum@cocugumveben.com
http://www.bebekveanne.com
Received on Fri Apr 29 02:54:22 2005